સૌરાષ્ટ્રની રસધાર ભાગ ૨ એ ગુજરાતી લોકસાહિત્યનું અમૂલ્ય ગ્રંથ છે. તેમાં સૌરાષ્ટ્રના શૂરવીરો, સંતો, રાજાઓ, ચારણો અને સામાન્ય લોકોના જીવનપ્રસંગો લોકકથાના સ્વરૂપમાં રજૂ થયેલા છે. લેખક ઝવેરચંદ મેઘાણી એ ગામેગામ ફરીને આ વાર્તાઓ એકત્રિત કરી હતી. આ ભાગમાં મુખ્યત્વે શૌર્ય, વફાદારી, બલિદાન, પ્રેમ અને માનવતા જેવા વિષયો પર આધારિત લોકકથાઓ સમાવાઈ છે. દરેક વાર્તા સૌરાષ્ટ્રની સંસ્કૃતિ અને લોકોના સ્વભાવને જીવંત બનાવે છે. મુખ્ય કથાઓ અને તેમના ભાવ: રા નવઘણ આ કથા અહિરાણી સ્ત્રીના બલિદાન અને રાજવી પ્રત્યેની વફાદારી બતાવે છે. પોતાના સંતાનનો બલિદાન આપી રાજકુમારને બચાવવાનો પ્રસંગ ખૂબ જ હૃદયસ્પર્શી છે. ઢુંઢળીનાથ અને સિદ્ધનાથ ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા, તપશ્ચર્યા અને આધ્યાત્મિક શક્તિનું વર્ણન કરતી કથા. સિદ્ધનાથ પોતાના ગુરુની પ્રતિષ્ઠા જાળવવા માટે કઠિન માર્ગ અપનાવે છે. દેઢ કન્યા સમાજમાં નીચી જાતિના લોકો સાથે થતા અન્યાય અને એક બહાદુર માણસ દ્વારા સ્ત્રીની રક્ષા — આ વાર્તા સામાજિક સંદેશ આપે છે. સિંહનું દાન રાજાની દાનવીરતા અને વચનપાલનની કથા. રાજા પોતાનું વચન રાખવા માટે અશક્ય લાગતું કાર્ય પણ પૂર્ણ કરે છે. પરણેતર પ્રેમ, લાગણી અને માનવીય સંબંધોની સંવેદનાત્મક વાર્તા, જેમાં ખેડૂત જીવન અને લાગણીઓનું સુંદર ચિત્રણ છે. મુખ્ય વિષયો શૂરવીરતા અને બલિદાન સત્ય અને વચનપાલન લોકજીવન અને પરંપરા માનવતા અને કરુણા સૌરાષ્ટ્રની લોકસંસ્કૃતિ પુસ્તકનું મહત્વ આ પુસ્તક માત્ર વાર્તાસંગ્રહ નથી, પણ સૌરાષ્ટ્રના ઇતિહાસ, લોકભાવના અને સંસ્કૃતિનું જીવંત દસ્તાવેજ છે. ભાષા લોકબોલીની હોવાથી કેટલીક જગ્યાએ જૂની ગુજરાતી સમજવી મુશ્કેલ પડે, છતાં વાર્તાઓ ખૂબ રસપ્રદ અને પ્રેરણાદાયક છે.